SEXEDPL
720 720 020

Badanie topierwszy krok.

Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet — co roku w Polsce dotyka około 20 tysięcy pacjentek. Im wcześniej wykryjesz zmiany, tym większe masz szansę na pełne zdrowie.1

Dlaczego profilaktyka jest ważna?

Rak piersi może rozwijać się
po cichu.

Guzek w piersi to najczęstszy objaw, ale nie jedyny. Rak piersi może rozwijać się bez widocznych zmian.2 Dlatego obok samobadania warto robić regularnie badania obrazowe.

20 tys. pacjentek w Polsce co roku dowiaduje się, że ma raka piersi
1 na 8 kobiet — tak szacuje się ryzyko zachorowania w ciągu życia
90% przypadków raka piersi nie ma podłoża genetycznego

Jakie badania i kiedy?

Twój plan badań,
rok po roku.

To, jakie badania powinnaś robić, zależy od wieku, historii zdrowia i ryzyka w rodzinie. Przewiń — każda karta to kolejny etap.

Od 20. roku życia

Samobadanie piersi raz w miesiącu, zawsze w podobnym czasie cyklu — najwygodniej tuż po miesiączce.5

Między 20. a 30. rokiem życia

Pierwsze USG piersi, potem co 2 lata (chyba że lekarz zaleci inaczej).3

Po 30. roku życia

USG piersi co roku.3 Przy raku piersi w rodzinie albo mutacji BRCA1/BRCA2 mammografia często już po 30. roku życia, częściej niż raz w roku.8

Po 40. roku życia

Mammografia co 2 lata (chyba że lekarz zaleci inaczej).6

Od 45 do 74 lat

Bezpłatna mammografia bez skierowania, w ramach programu NFZ.4

Badania profilaktyczne

Trzy badania,
które warto znać.

Samobadanie piersi

Badanie palpacyjne to inaczej badanie dotykowe piersi, które wykonuje lekarz lub możesz zrobić samodzielnie: oglądanie i dotykanie piersi oraz okolicznych węzłów chłonnych. Każda kobieta powinna regularnie badać swoje piersi — od 20. roku życia aż do późnej starości.5

Każdy lekarz może zbadać Twoje piersi. Najczęściej robią to ginekolodzy, onkolodzy i chirurdzy.

Jak to zrobić krok po kroku

Raz w miesiącu

Jak wykonać
samobadanie piersi?12

Now

Unieś lewą rękę za głowę

Krok 01

Unieś lewą rękę za głowę

Najlepiej tuż po zakończeniu miesiączki, kiedy piersi są miękkie i mniej tkliwe. Jeśli już nie miesiączkujesz, wybierz stały dzień w miesiącu.

Krok 02

Prawą dłonią zbadaj lewą pierś

Używaj całych palców, nie samych opuszków.

Krok 03

Małe koliste ruchy

Zgodnie z ruchem wskazówek zegara, przesuwając się w stronę brodawki.

Krok 04

Sprawdź, czy coś wyczuwasz

Guzek, zgrubienie lub stwardnienie.

Krok 05

Powtórz na drugiej piersi

I wpisz następny termin w kalendarz.

Wykryłaś coś
niepokojącego?

Co zrobić, gdy podczas samobadania wyczujesz coś niepokojącego. Przewiń — ścieżka jedzie w bok.

1. Skontaktuj się ze specjalistą

Zadzwoń do przychodni i umów wizytę u ginekologa lub onkologa. Do tych lekarzy nie potrzebujesz skierowania.9

2. Opowiedz o zmianach

Podczas wizyty dokładnie opisz lekarzowi niepokojącą zmianę, którą zauważyłaś w piersi.

3. Poproś o skierowanie

Na USG piersi lub mammografię — żeby badanie było bezpłatne w ramach NFZ. Czasem zlecane jest też MRI piersi. Bez skierowania mammografię zrobisz bezpłatnie, jeśli masz 45–74 lata i nie miałaś jej w NFZ w ostatnich dwóch latach.4

4. Umów się na badanie

Ze skierowaniem zgłoś się do placówki wykonującej USG w ramach NFZ i ustal termin badania.

5. Biopsja

Jeśli badanie obrazowe wykaże niejasną lub podejrzaną zmianę, lekarz może zlecić biopsję cienkoigłową lub gruboigłową, aby pobrać fragment tkanki do badania histopatologicznego.10

Uwaga: nie musisz najpierw iść do POZ

Jeśli chcesz działać szybko, możesz od razu zapisać się do onkologa, o ile jest taka możliwość w Twojej placówce.

Pamiętaj: druga opinia

Onkolog przyjmuje bez skierowania. Możesz zapisać się na konsultację do drugiego ośrodka onkologicznego — przynieś chronologiczne podsumowanie swojego dotychczasowego leczenia, nie tylko wyniki badań.

Co dalej, jeśli badania potwierdzą raka piersi?

Leczenie raka piersi wymaga połączenia kilku metod — chemioterapii lub leków (terapia systemowa), operacji oraz radioterapii.11 Sukces leczenia zależy nie tylko od wyboru odpowiedniej terapii, ale także od dobrej organizacji wszystkich badań i zabiegów oraz współpracy lekarzy różnych specjalności. Dlatego powinnaś jak najszybciej trafić do lekarza i poddać się leczeniu.

W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz powinien wystawić kartę DiLO, która umożliwia skorzystanie z tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej — dzięki niej diagnostyka i leczenie powinny rozpocząć się w maksymalnie kilka tygodni.

Breast Cancer Unit

Specjalistyczne ośrodki leczenia raka piersi skupiają w jednym miejscu chirurgów onkologicznych, onkologów klinicznych, radioterapeutów, patomorfologów oraz diagnostów, a pacjentki mają dostęp do rehabilitacji i wsparcia psychoonkologa. W BCU wszystko odbywa się w ramach NFZ. Masz wówczas zapewnioną bezpłatną:

  • diagnostykę wstępną i pogłębioną,
  • leczenie chirurgiczne, radioterapię, brachyterapię, chirurgię rekonstrukcyjną i plastyczną,
  • rehabilitację,
  • monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.

Adresy ośrodków Breast Cancer Unit

Fakty i mity

Mit z przodu,
fakt z tyłu.

Odwróć kartę, żeby sprawdzić, jak jest naprawdę.

„Nie potrzebuję mammografii, bo nie mam objawów”

Mit.

Badania przesiewowe są potrzebne wszystkim kobietom — zwykle co 1–2 lata, zależnie od wieku i ryzyka. Mammografia wykrywa raka, zanim będzie wyczuwalny lub da objawy.14

„Nie mam raka piersi w rodzinie, więc nic mi nie grozi”

Mit.

Około 90% przypadków nie ma podłoża genetycznego,11 a ryzyko w ciągu życia dotyczy nawet 1 na 8 kobiet.15

„Mammografia wywołuje raka”

Mit.

Dawka jest bardzo mała i ściśle kontrolowana — mammogram odpowiada mniej więcej dwóm miesiącom naturalnego promieniowania tła.16

„Na małych piersiach się nie da”

Mit.

Mały rozmiar piersi nie jest przeszkodą do mammografii. Przeszkodą nie są także implanty piersi.

„Mammografia jest bolesna”

Mit.

Może wiązać się z chwilowym dyskomfortem, ale zwykle jest on krótki i łatwy do zniesienia. Korzyści z wczesnego wykrycia są dużo większe.

„Nie w czasie karmienia piersią”

Mit.

Karmienie nie chroni przed rakiem. USG nie wpływa na laktację, a mammografia — na laktację i skład mleka. Możesz karmić dalej po badaniu.17

„Bez skierowania nie umówię mammografii”

Mit.

Skierowanie nie jest konieczne — możesz sama umówić badanie przesiewowe bezpośrednio w placówce.14

„USG piersi nie w ciąży”

Mit.

USG piersi jest bezpieczne w ciąży i zalecane, szczególnie jeśli istnieją wskazania.17

Kiedy przysługuje mi bezpłatna mammografia?4

  • masz 45–74 lata,
  • w ciągu ostatnich 2 lat nie miałaś mammografii w ramach profilaktyki zdrowotnej (liczy się rok urodzenia),
  • zakończyłaś okres 5 lat od leczenia chirurgicznego raka piersi i pozostajesz w trakcie uzupełniającej hormonoterapii — badanie co 12 miesięcy,
  • zakończyłaś leczenie raka piersi i 5-letni proces monitorowania — badanie co 12 miesięcy.

Jak się umówić?14

Albo w placówce medycznej lub mammobusie, które mają umowę z NFZ w ramach profilaktyki raka piersi. Prywatnie skierowanie nie jest wymagane.

„Jurek” i „Gabinet”

Obejrzyj
kampanię.

„Piersi w Polsce”, odc. 1 (sezon 2) „Piersi w Polsce”, odc. 2 (sezon 2) „Piersi w Polsce”, odc. 3 (sezon 2) „Piersi w Polsce”, odc. 4 (sezon 2) „Piersi w Polsce”, odc. 5 (sezon 2) „Gabinet”, odc. 1 „Gabinet”, odc. 2 „Gabinet”, odc. 3 „Gabinet”, odc. 4 „Gabinet”, odc. 5

Raporty

Dlaczego odkładamy
badania?

„Piersi w Polsce. Nie mam czasu na raka” (2026)Z pracownią badawczą Ipsos i partnerem Novartis. Za odkładaniem profilaktyki najczęściej stoi cała seria przeszkód — każda niewielka, razem sprawiają, że kobieta, która wie, że powinna się zbadać, nie dociera do gabinetu.Pobierz PDF „Piersi w Polsce” (2025)Z pracownią Herstories i partnerem Novartis: historie kobiet, które w szczerych rozmowach pokazały, ile emocji, barier i mitów otacza temat raka piersi.Pobierz PDF

To Ty decydujesz
o swoim zdrowiu.

Mamy coraz lepsze metody leczenia, skuteczniejsze terapie i większe wsparcie. Umawiając się na badania, nie czekasz biernie na to, „co będzie”, tylko aktywnie dbasz o siebie.

Umów mammografięJak wygląda mammografia?

Patronaty: Patronat Honorowy Ministra Zdrowia · Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska · 2026 Rok Profilaktyki Zdrowotnej · Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie.
Partner kampanii: Novartis. FA-11521438-1 09/2026

Źródła (17)
  1. Centrala NFZ, Rocznie dowiaduje się o nim aż 20 tys. kobiet.
  2. Rak piersi – wczesne objawy i rokowania nowotworu sutka, Zwrotnik Raka.
  3. Nowak A. i in., Knowledge of primary and secondary prevention of breast cancer among Polish women. Problemy Pielęgniarstwa, 30(3), 59–65.
  4. Mammografia. Jak skorzystać?, pacjent.gov.pl.
  5. Jakie badania przesiewowe zrobić, by wykluczyć raka piersi?, Alivia Onkofundacja.
  6. Monticciolo DL i in., Breast Cancer Screening Recommendations Inclusive of All Women at Average Risk. J Am Coll Radiol. 2021;18(9):1280–1288.
  7. Carney PA i in., Individual and combined effects of age, breast density, and hormone replacement therapy use on the accuracy of screening mammography. Annals of Internal Medicine. 2003;138(3):168–175.
  8. Monticciolo DL i in., Breast Cancer Screening for Women at Higher-Than-Average Risk. J Am Coll Radiol. 2023;20(9):902–914.
  9. Kto i kiedy nie potrzebuje skierowania, pacjent.gov.pl.
  10. Biopsja w diagnostyce onkologicznej. Rodzaje i przebieg, Zwrotnik Raka.
  11. Krajowy Rejestr Nowotworów.
  12. Rak piersi – badaj się!, Akademia NFZ.
  13. Ważne informacje: Kiedy należy udać się do lekarza, PTOK.
  14. Centralna e-rejestracja już obowiązuje, pacjent.gov.pl.
  15. Krajowy Rejestr Nowotworów – Mammografia.
  16. Hauge IH i in., The risk of radiation-induced breast cancers due to biennial mammographic screening in women aged 50–69 years is minimal. Acta Radiol. 2014;55(10):1174–9.
  17. Badania przesiewowe piersi u kobiet w ciąży i w okresie laktacji — fakty i mity, Alivia Onkofundacja.

Dostęp online: 2 września 2026 r.

Ilustracje: Pablo Stanley (pakiet Transhumans).